ISO 14064 — Sürdürülebilirlik Kariyer Rehberi

ISO 14064 Nedir?

ISO 14064, sera gazı envanterlerinin ölçülmesi, izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması için uluslararası çerçeveyi belirleyen standarttır. Üç bölümden oluşan bu standart; organizasyon düzeyinde sera gazı envanteri (Kısım 1), sera gazı projelerinin ölçülmesi ve doğrulanması (Kısım 2) ve doğrulama ile tahakkuk süreçleri için gereklilikleri (Kısım 3) kapsamaktadır. Türkiye'de ISO 14064; CBAM beyanname sürecinde ürün bazında Scope 1+2 emisyon verisi hazırlamak için tercih edilen metodoloji çerçevelerinden biri olup çelik, çimento, alüminyum ve gübre sektörlerinde uygulama tabanını hızla genişletmiştir. Türkiye Sera Gazı İzleme Planı (Monitoring Plan) çerçevesinde büyük sanayi tesislerinin sera gazı envanter raporları hazırlaması ve doğrulatması, ISO 14064 Kısım 1 metodolojisiyle örtüşmektedir.

Türkiye'de Sektörel Uygulama

Sanayi sektöründe büyük yakıt yakıcı tesisler; ISO 14064-1 kapsamında organizasyonel sera gazı envanteri hazırlıyor ve DNV, Bureau Veritas, SGS, TÜV SÜD gibi akredite kuruluşlara doğrulattırıyor. CBAM kapsamındaki sektörlerde ürün karbon ayak izi hesaplama; genellikle ISO 14064-1 metodolojisi ile GHG Protocol Ürün Standardı'nın karma uygulamasına dayanıyor. Finans sektöründe kredi kararlarında ve yeşil tahvil çerçevelerinde ISO 14064 doğrulanmış envanter; güvenilirlik ölçütü olarak kullanılmaktadır.

Kariyer Yolu ve Gerekli Beceriler

ISO 14064 uzmanı olmak için çevre mühendisliği, kimya mühendisliği veya enerji mühendisliği lisans diplomasıyla ISO 14064 Kısım 1 eğitimi tamamlanması önerilen başlangıç profilidir. Akredite doğrulama kuruluşundan GHG Doğrulayıcı sertifikası kariyer hızlandırıcıdır. GHG Protocol ve IPCC emisyon faktörü veri tabanlarına hakimiyet; pratikte ayrıştırıcı teknik yetkinliklerdir. Excel tabanlı emisyon hesaplama modeli oluşturma ve veri kalitesi güvence deneyimi; danışmanlık sektöründe talep gören becerilerdir.

Gelecek Görünümü

CBAM'in 2026'daki tam uygulama dönemine girişiyle birlikte ISO 14064 uzmanlarına yönelik talep Türkiye'de yeni bir zirveye ulaşacaktır. Türkiye Karbon Piyasası'nın oluşturulması; ISO 14064 doğrulayıcılarını piyasa mekanizmasının kritik aktörleri konumuna taşıyacaktır.